تفسیر و بررسی مزمور ۱۵
چه کسی میتواند با خدا سکونت داشته باشد؟
«۱ ای خداوند کیست که در خیمه تو فرود آید؟ و کیست که در کوه مقدّس تو ساکن گردد؟ ۲ آنکه بی عیب سالک باشد و عدالت را به جا آورد، و در دل خویش راست گو باشد؛۳ که به زبان خود غیبت ننماید؛ و به همسایه خود بدی نکند و درباره اقارب خویش مذمت را قبول ننماید؛۴ که در نظر خود حقیر و خوار است و آنانی را که از خداوند میترسند مکرم میدارد؛ و قسم به ضرر خود میخورد و تغییر نمیدهد. ۵ نقره خود را به سود نمیدهد و رشوه بر بی گناه نمیگیرد. آنکه این را به جا آوَرَد، تا ابدالآباد جنبش نخواهد خورد.»
اشتیاق سوزان انسان برای داشتن مشارکت نزدیک با خداوند در ذات و وجود انسان از جانب خود خداوند بعنوان خالق قرار داده شده است. خدایی که ما با او از اولین خط نوشته کتاب مقدس،« و در ابتدا خدا آسمانها و زمین را آفرید؛» تا آخرین خط، آخرین کتاب یعنی مکاشفه، «فیض خداوند ما عیسی مسیح با همه شما باد،» آشنا و روبرو میشویم، خدایی ست گفتگو کننده و مشتاق داشتن رابطه و مشارکت با انسان. از همان ابتدا با آدم گفتگو میکند به او فرامین را میدهد و از او میخواهد که آنها را دنبال کند. او را برکت میدهد. و از او میخواهد تا برای دنیای اطراف خود برکت باشد. این رابطه با نااطاعتی انسان از فرمان خدا تماما مختل شد اما این خود خداوند بود که بنا به فیض عظیم خود انسان را در گناه و نااطاعتی خود رها ننمود بلکه امید نجات و رستگاری و بازگشت به آن مشارکت اولیه را در قلب او حفظ نمود.
تمام نوشته های تورات-مزامیر-انبیاء گویای این نمای آینده و اشتیاق داشتن این مشارکت با خدا را زمزمه کرده اند، سراییده اند، ناله زده اند و طالب آن بوده اند. وقتی عیسای ناصری، عمانوییل، مسیح موعود در زمان معین خود خداوند و چون همه چیز به کمال رسید بین خاصان خود آمده و « جسم گردید و میان ما ساکن شد،» یا خیمه زد، ( یوحنا ۱ : ۱۴ ) برای احیای چنین بازگشت به آن مشارکت اولیه خدا با انسان آمده بود. ما در مشارکت با عیسای خداوند، که از طریق توبه از گناهان و ایمان آوردن به خداوندی او برای کفاره گناهان ما که بر صلیب تماما پرداخت شد، برای همه مهیا گشته است، مشارکت مستقیم با خود خداوند یهوه را داریم، بر روی زمین و نهایتا در ابدیت. تنها در اوست که خداوند با ما ساکن است و ما با او.
این امید زنده این مشارکت با خداوند قلب تپنده و مشتاق این مزمور است یعنی حتی داود نیز در پی چنین مشارکتی بود. و حتی داود اهمیت و دشواری داشتن چنین مشارکتی را دریغ نکرده است آنچه که داود طالب آن بود، امید آینده خدایی بود که میامد و داود در هدایت روح مقدس خداوند از مسیح سخن میگفت که خود داود روزی با او مشارکت خواهد داشت.( اول پطرس ۱: ۱۰ - ۱۱ )
مقدمه
همانطور که میدانید اسم مزمور که مستقیما از زبان عبرانی:مِزمُر گرفته شده یعنی سرود و ستایش؛ این کتاب مجموعه جمع آوری شده سرودها یا دعای پرستشی افرادی است که در طول تاریخ اسراییل نقش مهم و حساسی را ایفا میکردند مانند داود بعنوان پادشاه اسراییل و آساف یا پسران قورح که از رهبران پرستشی در مراسم خیمه عبادت یا معبد بودند و همچنین تعداد بسیاری از آنها که سراینده گان آنها نامعلوم بوده اما نحوه و مضمون سرایش سرودها گویای ایمان حقیقی آنها به پرستش یهوه میباشد.
کتاب مزمور در نسخه عبرانی به پنج کتاب تقسیم شده و تعدادی از مفسرین یهود آن را به پنج کتاب موسی ربط داده اند. نظم و دلیل نوشتار بسیاری از این مزامیر کاملا روشن نیست و نمیتوان همه آنها را دقیقا طبقه بندی کرد اما در نمای کلی به این نحو تقسیم بندی شده اند:
-کتاب اول مزامیر ۱ - ۴۱ در باره داود و پادشاهی او
-کتاب دوم مزامیر ۴۲- ۷۲ مجددا در باره داود و پادشاهی او
-کتاب سوم مزامیر ۷۳- ۸۹ اسراییل در تبعید
-کتاب چهارم مزامیر ۹۰ -۱۰۶
و - کتاب پنجم مزامیر ۱۰۷ - ۱۵۰ که هر دو کتاب امید بازیابی و احیاء اسراییل را بیان میکنند.
در این تقسیم بندی پنج کتاب مجددا این مزامیر به نوع و نوشتار خاصی طبقه بندی میشوند:
-مزامیر ناله و درخواست ۳ تا ۷ ، ۱۲، ۱۳، ۲۲، ۲۵- ۲۸ ، ۵۱ ، ...
-مزامیر شکرگزاری و قدردانی ۸ ، ۳۲- ۳۴ ، ۴۰، ۱۱۳، ۱۲۴، ...
-مزامیر رفتن به سمت معبد برای پرستش( در ترجمه فارسی نام این مزامیر بعنوان «درجات» تثبت شده است) ۱۵، ۴۳، ۴۶، ۱۲۰- ۱۳۴...
-مزامیر لعنت ۷، ۳۵، ۴۰، ۵۵، ۱۰۹، ۱۳۷، ۱۳۹، ۱۴۴،...
-و مزامیر حکمت ۱، ۱۵ ، ۳۷، ۱۱۹، ...
از همان ابتدا و تا به همین امروز تعداد زیادی از این مزامیر مکررا نه فقط توسط یهودیان بلکه توسط کلیسا و ایمانداران مسیحی حفظ شده، سراییده شده و میشود و گاها تعدادی از آنها در مراسمی خاصی که هنوز یهود آن را دنبال میکند انفرادی یا در جمع خوانده میشوند.
این مزمور ۱۵ میتواند هم بعنوان مزمور حکمت و هم بعنوان مزمور درجات نامیده شود. در اسناد اولیه نویسنده آن داود خطاب شده است. اگر داود نویسنده آن باشد، نمیدانیم چه زمانی این مزمور را داود سراییده است. بسیاری باور دارند که این مزمور در زمان آوردن صندوق عهد به اورشلیم سراییده شده که واقعه آن را در دوم سموییل باب ۶ میخوانیم که هنوز معبد ساخته نشده و صندوق عهد هنوز در خیمه یا چادر عبادت قرار میگرفت و کاهنان از آنجا خدمت میکردند. یا اینکه در زمان فکر و پیشنهاد ساختن معبد این سرود سراییده شده که واقعه آن را دوم سموییل باب ۷ میخوانیم.
در هر دو حالت و زمان، این مزمور داود گویای نیاز و تشنگی انسان به داشتن مشارکت دایمی با خالق خود خداوند است، جایی که انسان با خداوند، حضور خداوند روبرو میشود و در این حضور او گویی چون مهمانی به مراوده و گفتگو و پذیرایی کردن و نان شکستن میانجامد. اگر بیاد داشته باشید چنین نمایی در همان ابتدای کتاب خروج توسط موسی بیان شده است:« و موسی با هارون و ناداب و ابیهو و هفتاد نفر از مشایخ اسراییل بالا رفتند. و خدای اسراییل را دیدند و زیر پایهایشان مثل صنعتی از یاقوت کبود شفاف و مانند ذات آسمان در صفا. و بر سروران بنی اسراییل دست خود را نگذارد پس خدا را دیدند و خوردند و آشامیدند.» ( ۲۴ : ۹ - ۱۱ ) البته میدانیم که هیچ کس خدا را ندیده است و دیده نمیشود؛( اول تیموتی ۱ : ۱۷ ) گاها بعضی از مفسرین مسیحی این مشارکت را با شخص دوم تثلیث میدانند، اما نمای داده شده نمای یک مشارکت در حضور خدایی بود که حضور او در قدوسیت و شفافیت یاقوت کبود در روشنی و صفا ترسیم شده است. در حضور او یک مشارکت درونی در حضور روح خدا در تک تک این افراد مسجل و نشان داده شده بود.
اما داود در این مزمور در یک پرسش و پاسخ سراییده شده چنین مشارکتی با خدا را آسان و ساده نمیداند بلکه وقتی آن را میخوانیم به این حقیقت ایمان مسیحی خود پی میبریم که هر چند بنا به فیض خدا رایگان نجات یافته ایم اما میزان زندگی مسیحی از دید خداوند بسیار بالاست. فقط این نیست که بگوییم خدا با ماست بلکه طوری زندگی کنیم که گویی خدا در ماست چون خدا با ماست.
تقسیم بندی این مزمور
این مزمور را میتوان به سه بخش تقسیم کرد:
-ایه ۱ سوال
-آیات ۲- ۵ الف پاسخ به سوال
-آیه ۵ ب امید در پاسخ به سوال
نوشته: ح.گ
ادامه دارد...